So sánh chi tiết chính sách định cư đầu tư Úc và New Zealand mới nhất. Phân tích diện đóng vĩnh viễn BIIP, thị thực National Innovation visa 858 của Úc và Active Investor Plus của New Zealand.
Úc và New Zealand luôn là hai quốc gia dẫn đầu về sức hút đối với các nhà đầu tư và gia đình Việt Nam nhờ chất lượng cuộc sống vượt trội, hệ thống giáo dục đẳng cấp quốc tế cùng môi trường kinh doanh minh bạch.
Tuy nhiên, diện mạo chính sách di trú của hai quốc gia đã có bước rẽ hoàn toàn khác biệt. Trong khi một bên chuyển hướng tập trung thu hút nhân tài xuất chúng thay vì dòng vốn đơn thuần, thì bên còn lại tiếp tục hoàn thiện khung đầu tư tài chính trực tiếp. Hãy cùng phân tích bản chất hai con đường này để lựa chọn chiến lược di trú chuẩn xác nhất.
1. Định Cư Đầu Tư Úc Hiện Nay: Khép Lại Kỷ Nguyên Bỏ Vốn Đơn Thuần
Trước đây, chương trình Đổi mới và Đầu tư Kinh doanh (BIIP) từng là cánh cửa phổ biến cho giới doanh nhân Việt sang Úc lập nghiệp. Tuy nhiên, Úc đã chính thức đóng vĩnh viễn chương trình BIIP đối với các hồ sơ mới từ ngày 31/07/2024. Cơ quan di trú hiện chỉ tiếp tục xử lý các bộ hồ sơ đã nộp trước mốc thời gian này.
Điều này đồng nghĩa với việc bạn không thể mở hồ sơ định cư Úc mới chỉ dựa trên năng lực tài chính hoặc quy mô vốn đầu tư.
National Innovation Visa (Subclass 858) – Hướng đi mới cho cá nhân xuất chúng
Thay cho chương trình đầu tư vốn truyền thống, cánh cửa thường trú nhân Úc trực tiếp hiện nay mở ra thông qua National Innovation visa – subclass 858 trên cổng thông tin Bộ Nội vụ Úc:
- Bản chất visa: Là thị thực thường trú (PR) dành cho các cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc và được công nhận ở tầm vóc quốc tế.
- Lĩnh vực xét duyệt: Nghề nghiệp chuyên môn, nghiên cứu khoa học – học thuật, nghệ thuật hoặc thể thao đỉnh cao.
- Quyền lợi: Tự do sinh sống, làm việc, học tập dài hạn tại Úc, tham gia hệ thống y tế toàn dân Medicare và có quyền bảo lãnh người thân đủ điều kiện.
- Điểm cốt lõi: Visa 858 không phải là visa đầu tư vốn. Việc sở hữu khối tài sản lớn không bảo đảm bạn được cấp visa. Hồ sơ đòi hỏi minh chứng về vị thế dẫn đầu trong ngành, các giải thưởng uy tín, bằng sáng chế hoặc các công trình nghiên cứu mang lại đóng góp thiết thực cho nước Úc.
Nếu muốn đánh giá mức độ tương thích của hồ sơ với các tiêu chí khắt khe của Úc, bạn có thể tham khảo dịch vụ tư vấn thẩm định hồ sơ định cư Úc để nhận lộ trình chi tiết.
2. Định Cư Đầu Tư New Zealand: Lộ Trình Tài Chính Rõ Ràng Với Active Investor Plus Visa
Trái ngược với chính sách của nước láng giềng, New Zealand tiếp tục chào đón nguồn vốn quốc tế thông qua chương trình Active Investor Plus Visa. Theo thông báo chính thức từ Immigration New Zealand, quy định đã được đơn giản hóa thành hai nhóm đầu tư cụ thể:
- Nhóm Tăng trưởng (Growth Category): Đầu tư tối thiểu 5 triệu NZD và duy trì trong thời hạn ít nhất 3 năm. Nhóm này tập trung vào các hạng mục có rủi ro cao hơn nhưng thúc đẩy đổi mới kinh tế mạnh mẽ, như quỹ mạo hiểm hoặc góp vốn trực tiếp vào doanh nghiệp New Zealand.
- Nhóm Cân bằng (Balanced Category): Đầu tư tối thiểu 10 triệu NZD và duy trì ít nhất 5 năm. Danh mục đầu tư rộng mở hơn, bao gồm cổ phiếu niêm yết, trái phiếu, quỹ ủy thác được cấp phép và một số loại hình bất động sản đáp ứng tiêu chuẩn.
Yêu cầu về dòng tiền và nguồn gốc tài sản
Đối với New Zealand, chuẩn bị tài chính không dừng lại ở việc có đủ số dư tài khoản:
- Nhà đầu tư phải chứng minh nguồn gốc tiền hợp pháp (quá trình tích lũy từ kinh doanh, chuyển nhượng tài sản, cổ tức, thu nhập tích lũy).
- Quy trình chuyển tiền và giải ngân đầu tư phải tuân thủ nghiêm ngặt theo thời hạn quy định.
- Cần tách bạch giữa điều kiện di trú và hiệu quả kinh doanh: Cơ quan Di trú New Zealand chỉ thẩm định tính hợp lệ của khoản đầu tư theo luật di trú, hoàn toàn không bảo lãnh lợi nhuận hay cam kết hiệu quả tài chính của dự án[cite: 16].
Để tìm hiểu chi tiết các danh mục quỹ và cổ phiếu hợp lệ, bạn có thể xem thêm hướng dẫn thủ tục xin Active Investor Plus Visa New Zealand.
3. Bảng So Sánh Toàn Diện: Định Cư Đầu Tư Úc vs New Zealand
| Tiêu chí | Định cư Úc (Visa 858) | Định cư New Zealand (Active Investor Plus) |
| Bản chất chương trình | Thu hút nhân tài có thành tích xuất sắc quốc tế | Chương trình đầu tư tài chính trực tiếp |
| Yêu cầu vốn đầu tư | Không áp dụng mức đầu tư vốn tối thiểu | 5 triệu NZD (3 năm) hoặc 10 triệu NZD (5 năm) |
| Trọng tâm thẩm định | Thành tựu, phát minh, giải thưởng, tầm ảnh hưởng chuyên môn | Năng lực tài chính, nguồn tiền hợp pháp và cơ cấu giải ngân |
| Độ mở cho hồ sơ có vốn | Đã đóng toàn bộ các diện đầu tư thuần túy (BIIP) | Đang rộng mở và duy trì chính sách minh bạch |
| Quyền cư trú | Nhận Thường trú nhân (Permanent Resident) | Nhận visa cư trú theo thời hạn duy trì vốn đầu tư |
4. Nên Lựa Chọn Hướng Đi Nào: Úc Hay New Zealand?
Không có một lộ trình chung cho tất cả mọi người; sự lựa chọn phụ thuộc hoàn toàn vào “thế mạnh cốt lõi” của bộ hồ sơ:
- Bạn nên chọn New Zealand nếu: Bạn sở hữu nguồn lực tài chính lớn, dòng tiền sạch, minh bạch và mong muốn một lộ trình cư trú có khung thời gian, điều kiện vốn được luật định rõ ràng.
- Bạn nên hướng về Úc nếu: Bạn là chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học, nhà sáng lập công nghệ hoặc doanh nhân có các sáng kiến mang tính đột phá, sở hữu giải thưởng hoặc được công nhận rộng rãi trên trường quốc tế.
Cảnh báo quan trọng: Các cơ quan di trú phân định rất rạch ròi giữa khái niệm “Người có tài sản lớn” và “Người có thành tích nổi bật” — sở hữu tài chính dồi dào không đồng nghĩa với việc đủ điều kiện nộp visa nhân tài của Úc.
Lời Kết
Bức tranh định cư tại Úc và New Zealand cho thấy hai triết lý tuyển chọn khác biệt: một bên chú trọng trí tuệ và sự cống hiến vượt bậc, một bên tập trung thu hút dòng vốn phát triển kinh tế. Thay vì chỉ so sánh nước nào hấp dẫn hơn, nhà đầu tư nên kiểm tra tính tương thích giữa năng lực thực tế của bản thân với quy định hiện hành để xây dựng một chiến lược vững chắc ngay từ bước đầu.